maandag 16 maart 2026

Het Majoor Boshardthuis

foto van de Gevelsteen op het pand aan de Oudezijds voorburgwal. De steen zit onde rhet raam op de eerste verdieping een beeld de voorkant van een poort met links en trechts een toren uit. Op de linker toren staat de keizerskroon  voor Amsterdam en op de rechtertoren staat iets dat waarschijnlijk naar letland verwijst. Boven de poort staan 2 geruisde sleutels.

Dit keer heb ik het andersom gedaan. Gewoon besluiten dat ik zin had in een museum met een vriendin, reserveren en genieten. Geen onderzoek of contact vooraf. Gewoon zoals 'normale' mensen doen.
Aan de Oudezijds Voorburgwal 19 staat één van de oudste stenen huizen van Amsterdam. Het werd in 1605 gebouwd in opdracht van een Letse koopman en het gebouw is nu in gebruik bij het Leger des Heils. Om de hoek, in de Oudezijds Armsteeg, zit het Leger des Heilsmuseum. Het is een museum dat ik nooit op mijn bezoeklijstje had staan maar het is mooi weer en misschien kan ik via het museum
Foto van het huis met trapgevel en 4 verdiepingen op de Oudezijds Voorburgwal 19. Op de voorgrond en in de steeg links staan heel veel fietsen. De beletage betsaat uit 3 lagen: luiken van het souterain, de ramen naast de toegangsdeur en daarboven de zogoemoemde bovenlichten. Alle gewone ramen zijn voorzien van rood-bruine luiken.
ook wel naar het prachtige voorhuis.
Wat blijkt? Het Leger des Heilsmuseum bestaat niet meer. Maar het huis aan de Oudezijds, is voor bezoekers geopend onder de naam 'Het Majoor Boshardtthuis'. Je moet wel eerst even reserveren voor de gratis rondleiding. En dat deed ik dus.

Op het gereserveerde tijdstip, worden we welkom geheten door twee heilsoldaten. Het uniform van vroeger is inmiddels vervangen door een trui, polo of bodywarmer. Dat geeft mij toch een wat prettiger gevoel. De afstand die ik voelde met uniform is voor mij nu verdwenen. Kees is onze gids en na een welkomstwoord, een introductiefilm en een samenvatting in zijn eigen woorden, gaan we buitenom het beloofde pand in. De eerste wenteltrap is nog origineel en heeft prachtig uitgesleten treden. De groep loopt door naar zolder om daarna per verdieping af te dalen. Op de zolder staan 6 bedden en een wiegje. De ruimte was vanaf de jaren '70 in gebruik voor de opvang van vrouwen. We mogen overal aanzitten en alles openen. Dat voelt

Foto van twee smalle bedden met nachtkastjes ernaast op de zolderverdieping. De bedden zijn opgemaakt en er liggen op zowel het bed als op de nachtkastjes, persoonlijke spillen. Het raam aan de achterkant van het pand, is afgeschermd met een doek. Op de grond ligt kokostapijst.

best wel vreemd omdat alles zo is ingericht dat het net lijkt of de bewoners even de deur uit zijn. Alle schroom overwinnend en met de wetenschap dat het museumstukken zijn, levert mij wat meer moed op om laadjes open te trekken.

Foto van een smal, opgemaakt bed dat met het hoofdeinde tegen het raam aan staat. naast het bed, hangt het uniform van de majoor aan de muur. Aan de rechterzijde van het bed, is een loopstrook met daarnaast een net opgeruimd, vol bureau. Op de grond ligt kokostapijt.
Als iedereen plaats heeft genomen op een bed, speelt Kees een audiobestand af met daarop vier verhalen van voormalige bewoonsters. Heel erg aangrijpend. Vooral omdat er ook is uitgezocht wat er van deze bewoonsters is geworden. Aan het einde van de verhalen, maakt Kees in zijn eigen woorden een samenvatting en geeft wat aanvullende info.

De 3e verdieping is nu in gebruik als kantoor en slaan we over.
Foto van het keukenblokje met links een raam dat uitkijkt op de steeg. Het onderblok heeft 3 kastjes en onder de goodsteen is een openruimte. Boven het blok hangen kastjes met raampjes ervoor. Op het aanrecht staat een drie-pits gasstel, een gevuld afdruiprek en wat spullen die nog niet opgeborgen lijken.
Op de 2e etage woonde een opgevangen familie. Deze ruimtes zijn nu gevuld met tentoonstellingen. Aan de voorkant van het pand is een tentoonstelling over het leger en majoor Boshardt zelf. In het achtergedeelte is een tentoonstelling over mensenhandel. Erg indrukwekkend.
Kees loopt tussen de twee ruimtes heen en weer om alle vragen te beantwoorden en extra informatie te geven.

De eerste verdieping was het domein van de majoor. De ruimtes zijn ingericht met haar eigen spullen die na haar vertrek, opgeslagen waren. Dit is pas een tiny house! In de ruimte is een bed, kantoortje, ontvangstruimte

fot van een eettafel met een rood geblokt tafelkleed. Op de tafel staat een zwarte stencilmachine. Met een tekst op carbonpapier, kon doormiddel van de slinger aan de voorkant van het apparaat, kopieën op een vel papier gedruikt worden. Het apparaat werd bij mij op de lagere school tot medio jaren 70 gebruikt voor het drukken van de schoolkrant.
en zithoekje. Op de kleine tv wordt een film afgespeeld die door Kees na afloop van commentaar wordt voorzien. De keuken gooit mij terug in de tijd. Ook de stencilmachine waarmee de plaatselijke strijdkreet werd gedrukt, is een bron van herkenning.

In de museumwinkel koop ik Eberhardjes en mijn vriendin koopt sokken van Let's do goods. Na nog wat in de giften-box gedaan te hebben voor de geweldige gratis rondleiding, nemen we afscheid van Kees en zijn collega's. 

Is dit museum toegankelijk voor mensen met een visuele of auditieve beperking? Eigenlijk wel ja. Er wordt op de site vermeld dat het pand niet toegankelijk is voor rolstoelers. Met de prachtige verhalen van Kees en de ondersteunende, ondertitelde, filmpjes, is alles voor mij heel goed te volgen.

Kortom: Je hoeft geen heilsoldaat te zijn om te genieten van dit prachtige pand en de mensen die het toegankelijk maken!!!

woensdag 4 maart 2026

Artis & Micropia

Artis logo, Zwarte, slanke hoofdletters op een witte achtergrond.

Samen met mijn mini Freek Vonk ontdekken we dit keer het iconische dierenpark in het centrum van Amsterdam. Het kleinkind heeft een Artis abonnement en ik mag mee als introducee.
Toen ik zo oud was als het kleinkind, zaten de leeuwen in een 'riant' buitenverblijf en de apen zaten netjes opgesloten in keurige hokken. Tussen de leeuwen en het verblijf van de olifanten, zaten de andere katachtigen
Foto van het voormalige apenverblijf waar alle hokken verwijderd zijn. Er loopt een pad door de ruimte heen waarin heel veel bomen en planten staan. Rechts in de bovenhoek, hangt een pluizige luiaard met handen en voeten om een tak heen geslagen.


in hokken waarbij zij óf sliepen óf langs de tralies heen en weer liepen. Wat ben ik blij dat de tijden veranderd zijn!!! Artis is nu een echt dierenpark geworden en niet meer de tuin met hokjes waarin getraumatiseerde dieren geëxposeerd worden. Natuurlijk is het houden van dieren buiten hun natuurlijke habitat nog steeds niet ideaal, maar het is een mega verbetering ten opzichte van 55 jaar geleden.

Ons grote doel is het planetarium waar 'Sesamstraat de Melkweg' weer tijdelijk getoond wordt en natuurlijkfoto van de wegwijsbordjes in Artis. Het is een zwart bord met 18 goede contrasterende gele pictogrammen van dieren. De pictogrammen zijn echter wat klein en de verklarende witte tekst onder de pictogrammen is nog kleiner. Niet te zien op de foto is dat het bord ook redelijk hoog hangt.

Micropia, het museum over microben.
Ik ga naar de site van Artis om te zien hoe het met de toegankelijkheid staat. Met de alt-teksten is het bedroevend gesteld. Sommige foto's worden genoemd maar niet beschreven. De meeste iconen worden helaas ook niet door mijn spraaksoftware genoemd als ik met mijn cursor over de foto's, afbeeldingen of pictogrammen schuif. Gelukkig zie ik nog wel iets dus zoek ik het zoek-knopje en klik hierop. Er verschijnt een lijstje met de meest gezochte items. Als ik via het vergrootte deel op mijn scherm met de cursor langs een woord glijd, verspringt het woord tot net buiten de 14x vergroting dat mijn gehele scherm inneemt. Prut.
Opnieuw schuif ik langs de suggesties maar dan heel langzaam en als er een woord buiten beeld springt, wordt het gelukkig nog wel door mijn spraak voorgelezen.

Op de site staat het volgende:  

Toegankelijkheid voor blinden en/of slechtzienden wordt opgelost met audiodescriptie: “... Tijdens je bezoek kun je verschillende audiowandelingen beluisteren via de ARTIS-app op je eigen telefoon. Er zijn routes over onder meer ARTIS in oorlogstijd en het thema water. Bij de Planetariumshow “Tekens van leven” is een headset met audiobeschrijving beschikbaar. Vraag deze bij binnenkomst in de koepel aan een screenshot van de Micropia pagina in de Artis-app. Een gele pagina met bovenin een foto van een persoon in een witte jas die iets uitlegt aan mensen ervoor. Hieronder staat in zwarte letters de tekst Ontdek de onzichtbare wereld. hieronder staat dat Micropia alke dag open is en daaronder dat het €17.50 kost om naar binnen te gaan. Vervolgens is er een link om kaartjes te kopen.medewerker ...”

Geleerd van ervaringen in het verleden, download ik alvast thuis de app om de mogelijkheden te ontdekken. Het is een mooie app met inderdaad allerlei wandelingen door het park. Ik twijfel alleen of dit ook in de praktijk gaat werken. Bij elke route, worden een aantal onderdelen besproken. Er is ook per route een plattegrond met daarop de verschillende punten aangegeven die besproken worden. Prachtig, als je het kunt zien. Maar met een zicht van nog geen 10%, gaat het turen naar een schermpje om te zoeken waar de route loopt, helaas niet lukken. Micropia heeft in de app een kleine beschrijving die je doorlinkt naar de ticketpagina. Ik kan niets vinden met betrekking tot de beloofde audiodescriptie. Hopelijk werkt het in de praktijk beter.

foto van een grote zwarte spin met bruine vlekken. De spin is zo groot als een hand van een kind van ongeveer 6 jaar. Volgens het kleinkind is het een vogelspin (maar dat zei hij bij elke grote spin)
Toch maar even bellen voor het geval ik iets over het hoofd zie.
Ik: Goedemorgen, Ik wil graag morgen met mijn kleinkind Artis en Micropia bezoeken. Op de site heb ik gezien dat er een audiodescriptie beschikbaar is, maar dat blijkt een audiotour te zijn. Met de bijbehorende plattegrond, kan ik helaas niet uit de voeten. Dieren herken ik wel maar de bijbehorende bordjes kan ik niet lezen.
A: Helaas is Artis niet up to date voor slechtziende bezoekers. Dus dan wordt dat moeilijk. Maar ik zal eens kijken of ik deze informatie wat vollediger kan maken.
Even later
A: Helaas zijn wij inderdaad niet goed voorbereid op bezoekers die slechtziend zijn. Het is wel mogelijk om een goedziende begeleider gratis mee naar binnen te nemen. In het planetarium is tijdelijk weer Sesamstraat de Melkweg te zien. Hier is geen audiodesriptie voor beschikbaar. Bij één van de andere voorstellingen kunt u een audio-beschrijving krijgen.
Foto genomen door het hek van het wolvenverblijf heen. Er ligt een dood wit konijn dat ligt te wachten tot het door de wolven wordt opgegeten.

Ik: Jaaah, Sesamstraat de Melkweg is iets dat ik met mijn kind eindeloos heb gezien. Daar kom ik ook wel uit!
A: Uw kleinkind kan waarschijnlijk nog niet goed lezen?
Ik: Nee. En als hij zegt dat er een vogelspin ligt, moet ik hem wel geloven want ik kan ook de bordjes niet lezen.
A: Als u om 12:45 uur bij de Apenrots staat, begint daar om 1 uur een rondleiding. Dat zou een oplossing kunnen zijn. Micropia is heel audiovisueel dus dat wordt moeilijk. Maar voor het Groote Museum is wel een audiotour beschikbaar. 

Foto van een Giraf die uit een ruif eet. De ruif hangt hoog tegen de dakrand van een verblijf aan. Het verblijf lijkt op een duits vakwerkhuis. een


Dan wordt er bij mij aangebeld en gaat mijn hond als een immense waakhond tekeer. Ik open de deur en terug aan tafel, gaat ons gesprek verder.

A: Is uw hond een hulphond?
Ik: Nee, Ze blaft behulpzaam maar dat is ook alles.
A: Jammer. Want hulphonden mogen mee naar binnen. Huishonden helaas niet.
Ik. Dat is in ieder geval goed om te weten.

We nemen afscheid en ik bereid mij voor om het kleinkind te vertellen dat we naar het Groote Museum gaan in plaats van naar Micropia.

Here we go 

Smeedijzeren toegangshek van Artis. Het hek heeft 2 delen waarvan er één open staat. Op het hek staan de letters T I S Voor het hek staan mensen te wachten tot hun kaartje gescand wordt.

Gelukkig gaan ook mijn schoondochter en het andere kleinkind mee naar Artis. Dus we zullen niet verdwalen.
Als eerste gaan we naar het verblijf waar vroeger de meest trieste Oerang Oetan ter wereld in een kleine ruimte opgesloten zat. Het hele gebouw is nu vrijwel hokloos en je loopt, over een goed begaanbaar pad, tussen de aapjes door. Het kleinkind wijst mij de mooiste dieren aan en een verzorger laat ons de schuilplaats van de luiaard zien. Mijn kleine Freek gaat in discussie met de verzorger want hij weet natuurlijk beter hoe vaak deze luiaards uit de boom komen.
Het hele park is prachtig opgeknapt maar inderdaad, het is niet voor alleenreizende mensen met een visuele beperking te doen.
Ik kan foto's maken van bordjes met informatie en deze dan laten voorlezen door mijn voorlees-app Seeong AI. Maar er zijn wel heel veel bordjes met informatie die ook een ziend persoon overslaat. Ik kan pas weten of de informatie relevant is, als ik er eerst een foto van heb gemaakt. Na een aantal verblijven besluit ik dus om de bordjes maar te laten zitten.

De weg wijzen in Artis gebeurt met icoontjes. Maar ook hier geldt dat er een foto gemaakt moet worden om te zien naar welke kant ik moet lopen.
Het is een kwestie van semantiek maar er is wel degelijk een groot verschil tussen en een audiotour en

Foto van het Pinguïnverblijf, genomen door het net dat reigers moet weghouden. Op de achtergrond staat het gebouw van het aquarium. Hiervoor staat een rotspartij met daarin hokken die er uit zien als kleine grotten. Het verblijf heeft rotspartijen en een strand dat doorloopt tot aan het grachtje dat de voorkant van het verblijf markeert.
audiodescriptie. In het eerste geval wordt er iets verteld over wat er te zien is. Bijvoorbeeld “Dit is het verblijf van de Afrikaanse pinguïns.” Bij audiodescriptie wordt er beschreven wat je ziet “De Afrikaanse pinguïns wonen in een open ruimte waarbij aan de achterkant hokken zijn gemaakt die er uitzien alsof het grotten zijn. In de ruimte ervoor et cetera.” Dit is een wereld van verschil.

En natuurlijk ging Oma niet naar het Groote Museum maar toch naar Micropia. Het kleinkind wilde echt liever onzichtbare beestjes zien dan het opgezette nijlpaard Tanja. Nu met ons tweetjes, gaan we Micropia in. Het is een prachtig gebouw met, volgens mij, een redelijk nieuwe inrichting. Een mega gemiste kans dat dit niet toegankelijk is gemaakt voor visueel beperkten!

foto van een uitvergootte blauwe microbe op een zwarte muur. De microbe lijkt een uiteenspattende vuurpijl met vele strepen naar benedem. Aan het einde van elke streep zitten zijtakjes met aan het einde zuignapjes. De strepen lijken hierdoor op veren.

De verplichte garderobe bestaat uit kluisjes. De persoon achter de kassa, wil graag helpen bij het bedienen hiervan maar er moet natuurlijk ook gelet worden op de kassa en het winkeltje. Na het passeren van het toegangspoortje, wordt verteld dat na het filmpje, de tentoonstelling begint. We staan voor een schuifdeur en een scherm op de grond. Ook andere mensen kijken hier niet begrijpend naar. Het is een touchscreen maar het stelt niets in werking. Al helemaal geen filmpje. Dan maar weer terug naar de kassa. “Het filmpje begint zo. U moet daar blijven wachten.” Dus weer terug naar de anderen. Ineens komen er schermen boven de schuifdeur in beweging en na een paar minuten gaat een lift open. We stappen in en blijken, onder genot van een tweetalig filmpje naar boven te gaan. Het klinkt suf maar ik had helemaal niet gezien dat er een etage boven ons was.

Micropia is inderdaad absoluut niet geschikt voor alleen bezoekende slechtzienden. Er is heel veel tekst in een

foto van een fossiel van miljarden microben. Het ziet eruit als de maan. Grijs, rond en met kraters.

donkere ruimte. Je kunt heel veel in microscopen kijken maar dat lukt mij dus niet. Gelukkig had het kleinkind bij de kassa een stempelkaart gekregen waarmee je allerlei microben kunt stempelen. Onze zoektocht door het museum bestond dus voornamelijk uit het zoeken naar stempelapparaten. De herkenningsstok die ik de hele tijd bij mij droeg, zette de aanwezige suppoosten helaas niet aan tot het spontaan geven van informatie.

Terug bij de kluisjes lukte het ons helaas niet om deze weer te openen. De rij voor de kassa was nu wat langer dan toen wij naar binnen gingen, maar de medewerker nam, toen ik aan de beurt was, wel de tijd om ons te helpen.
Het trappetje naar de kluisjes toe is trouwens totaal niet toegankelijk. Ook niet voor rolstoelers. De onderste trede blijkt geen trede te zijn maar een stuk vloer in dezelfde kleur als de trap. Hierdoor maakte ik een vervelende misstap die mij haast met krukken het pand lieten verlaten.

foto van een donkergrijze trap die naar de kluisjes en toiletten leidt. De vloer is vrij licht. Onder de onderste trede ligt een vlak in de zelfde kleur als de traptreden. Dit vlak heeft lijnen die parallel lopen aan de treden waardoor er waarschijnlijk een ruimtelijk effect aan de trap gegeven wrodt. Maar het lijkt meer op een verlengde van de trap. Hierdoor lijkt het alsof dit vlak ook traptredes zijn.
De medewerker aan telefoon liet mij weten dat Artis qua toegankelijkheid niet up-to-date is. 
En is Artis inderdaad net zo toegankelijk als werd aangegeven? Ja! De wandelpaden zijn goed begaanbaar en de vele dierengeluiden maken het magisch. Maar voor de rest had ik eigenlijk net zo goed in het Vondelpark kunnen lopen. Het is gewoon heel erg jammer dat in deze tijd met de huidige regelgeving, een dierenpark als Artis nog steeds niet voor iedereen toegankelijk is.

Designmuseum Den Bosch

Mijn partner, een muziekofiel, opperde om samen naar de tentnstelling over het werk van Jamie Reid te gaan. Van deze grafisch ontwerper heb...