donderdag 11 december 2025

Portugese Synagoge Amsterdam

Logo Joods Cultureel Kwartier

Als wij vroeger (pre-metro) met de bus vanaf het centraal naar Amsterdam-Oost reden, kwamen we langs de Portugese Synagoge (PSA). Dit was voor mij, als geschiedenis nerd, een magisch gebouw. Maar ook het plein ernaast met de dokwerker en de markante (gorilla)boom waren elke keer weer een omkijker.
Onlangs kwam ik er achter dat de Synagoge ook geopend is voor (museum)bezoekers. BLIJ!
Portugese Synagoge Amsterdam

Op de site zie ik dat er (betaalde) rondleidingen zijn en als ik zoek naar toegankelijk zie ik dat het “VOOR IEDEREEN TOEGANKELIJK” is. Ik ben benieuwd en ga bellen.

Ik:Goedemorgen, Tot mijn grote vreugde zag ik dat de Portugees Synagoge als museum te bezoeken is.
PSA: Ja dat klopt.
Ik: Binnenkort wil ik jullie graag bezoeken maar ik ben slechtziend. Hoe toegankelijk zijn jullie voor mij?
PSA: Wij hebben een audiotour voor de Synagoge en aangrenzende ruimtes. Op verschillende punten zijn er documentaires te horen. Onze tentoonstelling heeft ook audio componenten die goed bij uw behoefte kunnen aansluiten.

Binnenplaats PSA

Ik: Zijn de punten voor de audiotour goed herkenbaar?
PSA: Het zijn zwarte tegeltjes met een audiosymbool er op.
Ik: En zijn de tegeltjes eenvoudig te vinden?
PSA: Een aantal zitten op een donkere muur. Maar de meeste hebben een lichte achtergrond.
Ik: Dan moet het wel lukken.
PSA: Wilt u alleen komen?
Ik: Ik probeer met een vriendin te komen. Maar als zij verhinderd is, dan ga ik alleen. Waarom vraagt u dat
PSA: Degene die achter de kassa zit, kan daar niet weg. Maar degene die de audiotour uitdeelt, kan misschien wat meelopen en iets over het gebouw vertellen.
Ik: Dat zou mooi zijn! Als mijn vriendin niet kan, laat ik het weten om dan van het aanbod gebruik te maken.
Toegangspoort museum
Heeft mijn vriendin op vertoon van de begeleiderskaart gratis toegang?
PSA: Jazeker
Ik: Fijn. Misschien tot ziens!
PSA:Mij zult u niet zien maar veel plezier bij uw bezoek.
Ik: Dank

Here we go 

Plattegrond met scanlogootje

Vergezeld van de vriendin, arriveren we bij het museum. Na een tassencontrole door de bewaker, lopen we de sluis in, in het entreegebouw. Als we daar uit komen, staan we vrijwel direct bij de kassa. Een vriendelijke medewerker scant mijn museumjaarkaart en tikt aan dat ik een begeleider heb. Deze kan gratis mee naar binnen.

Nadat we de audiotour, zonder verdere uitleg, hebben gekregen gaan we de Synagoge binnen. Hier drukken we op een willekeurige knop en wordt ons verteld hoe de audiotour werkt. En we gaan weer naar buiten om naar het eerste scanpunt te gaan: de plattegrond. Gelukkig heb ik een begeleider bij mij die mij wijst op het puntje rechts onderin die de tour in werking moet zetten. Volgens de eerdere uitleg, is een afstand van 1 meter voldoende om de tekst te laten uitspreken. Helaas
Interieur Synagoge
niet bij deze. Na scannen op verschillende afstanden en zelfs de achterkant, gaat hij toch aan. Gelukkig maar want de plattegrond is niet gemaakt om met mijn Seeing AI app te lezen. Dat beloofd wat.....

Via de audiotour wordt ons verteld dat we overal waar een deur opengaat, naar binnen kunnen. En dat is niet tegen dovemansoren verteld. We trekken aan alle deurknoppen en er gaan vele open. Achter die deuren vind ik het interieur van de huisjes die om de Synagoge zijn heen gebouwd. De audiotour verteld over de functie van de ruimte en laat ook verhalen van mensen horen die de ruimtes nog steeds gebruiken. Want het mooie aan dit gebouw is dat het nog steeds op dezelfde manier in gebruik is als de afgelopen 350 jaar. Zo is er het verhaal van de kaarsenaansteker, een jonge voorzanger en de dames die een keer per maand samenkomen om de traditionele lijkwades te naaien. Dit zijn de documentaires waar de medewerker aan de
Bordje met scanlogo
telefoon over sprak. De audiotour luistert heel fijn en hierdoor zijn er, buiten de kleine bordjes met daarop de scansymbolen, weinig sporen te vinden dat de synagoge ook een museum is.
In de schatkamer heb ik voor het eerst het gevoel dat ik minder meekrijg dan ziende bezoekers. De uitleg via de audiotour is op nieuw zeer informatief maar wat nu welk voorwerp is, is mij niet helemaal duidelijk. Gelukkig heb ik daarvoor mijn begeleider bij me.

Rouwkamer
Omdat de vriendin gratis was, doneert zij alsnog in de donatie-pot bij de deur naar de synagoge. “Dan heb ik
op deze manier alsnog betaald”.

Is de Portugese Synagogen net zo toegankelijk als zij zelf denken? Ja zeker.
We hebben bijna 3 uur genoten van het gebouw en de bijgebouwen zonder dat ik het gevoel had iets te missen. Petje af, het museum is inderdaad voor iedereen toegankelijk!!!

Designmuseum Den Bosch

Mijn partner, een muziekofiel, opperde om samen naar de tentnstelling over het werk van Jamie Reid te gaan. Van deze grafisch ontwerper heb...